Afgeschermd
Beveiligde toegang
Voer de toegangscode in die je van info² hebt ontvangen om verder te gaan.
Acht quick wins om GIZO en GGM landelijk sneller en beter door te voeren
Twee gegevensmodellen, één maatschappelijke opgave. Het Zorginstituut publiceerde op 21 november 2025 de eerste GIZO-conceptversie voor iWmo, iJw en iEb. Bij VNG werken inmiddels ~100 gemeenten met het Gemeentelijk Gegevensmodel. Ze zijn nog niet op elkaar afgestemd — en dat is geen probleem dat zichzelf oplost.
De Zorginstituut-conceptversie noteert op vijf plekken letterlijk "i.o.m. GGM nader uitwerken". De GGM-pagina is alleen volledig leesbaar in Sparx Enterprise Architect, een Windows-tool van duizenden euro's per licentie. Een gemeente die Wmo- en Jeugdzorgdata wil inrichten loopt aan tegen: andere naamgeving (Aanbieder ↔ Leverancier, Prestatie ↔ Declaratieregel), andere structuur (GGM heeft Beschikte Voorziening als tussenlaag die GIZO mist), en gaten aan beide kanten (Huishouden ontbreekt in GIZO, Verzoek antwoord ontbreekt in GGM).
Een hackathon kan deze afstemming niet alleen oplossen — maar hij kan wel laten zien dat er een werkbare aanpak ligt. De acht quick wins hieronder zijn allemaal in 2026 haalbaar, door bestaande partijen die elkaar al kennen.
De acht quick wins
Lever GIZO als statische website met een pagina per klasse en per kernconcept, gegenereerd uit een machineleesbare bronvorm (JSON, YAML of MIM/XMI). Met deeplinks zoals /gizo/klasse/toewijzing. Deze hackathon levert al een werkend voorbeeld.
Zonder browseerbare versie kunnen gemeenten, leveranciers en GGM-experts GIZO niet effectief reviewen voordat publicatie definitief wordt. De huidige reactietermijn (e-mailen naar info@istandaarden.nl) schaalt niet.
Een v0-tabel ligt er al uit deze hackathon: 41 GIZO-klassen mapped naar 41 GGM-objecten met statuslabels en notities. Hosten in de bestaande GGM GitHub-repo als mapping-gizo.csv, parallel aan mapping-gemma.csv.
VNG Realisatie en GGM-gebruikersgroep onderhouden samen al een CSV-koppeling tussen GGM en GEMMA. De infrastructuur staat. Een derde koppeling toevoegen kost weken, geen maanden.
- Natuurlijk/Niet-natuurlijk persoon — koppeling aan GGM-equivalent definitief vastleggen (p.6)
- Contactgegevens — afstemmen of GIZO de platte string houdt of GGM-adresstructuur overneemt (p.6)
- Eenmanszaak-Aanbieder — Aanbieder loskoppelen van Niet-natuurlijk persoon of subtype invoeren (p.7)
- Huishouden — GGM-concept overnemen om gezinsgerichte producten te ondersteunen (p.9)
- Beperking + Beperkingscore — GGM-taxonomie overnemen of expliciet buiten scope laten (gap)
- Gezagsverhouding — GGM-modellering met max-2-gezagsdragers overnemen voor iJw (p.6)
- Voorziening-tussenlaag — beslissen of GIZO Beschikte Voorziening → Voorziening overneemt of platte structuur houdt (p.7)
Genereer een statische webviewer uit het bestaande .qea-bronbestand (via SQLite-extractie of XMI-export). De website gemeentelijkgegevensmodel.nl/latest/ is al een eerste stap; uitbreiden met interactieve diagrammen, zoek-over-alle-domeinen, en directe deeplinks van/naar GIZO en GEMMA.
Een Mac-gebruiker bij een zorgaanbieder kan vandaag het GGM niet inkijken zonder Windows-VM of Parallels. Voor leveranciers die hun software willen koppelen aan het Sociaal Domein is dit een directe blokkade.
Spreek af: twee releases per jaar, gesynchroniseerd, met een gezamenlijke release-note die de wijzigingen aan beide kanten benoemt en de cross-references bijwerkt. Sluit aan op de bestaande iStandaarden-release-cadans van het Ketenbureau (iWmo/iJw kennen al jaarlijkse uitbrengen).
Eén iWmo-keten van melding tot declaratie data-modelleren conform beide modellen, in een echte gemeente. Verslag publiceren via Pleio (Kennisnetwerk Data en Samenleving) met wat werkt, wat klemt, en welke modelaanpassingen nodig blijken.
Delft (eigenaar GGM, sterke informatiearchitectuur), Land van Cuijk (al GGM-implementatie met Tensing), en twee gemeenten zonder bestaand DWH om de leerwaarde voor 80% van het Nederlandse gemeentelijke veld zichtbaar te maken.
Twee à drie sessies per jaar met de 6-8 grootste leveranciers van Wmo/Jw-suites. Doel: leveranciers committeren aan een tijdspad waarop hun datamodel aansluit op de gepubliceerde GIZO+GGM-versie. Verbinding maken met de aankomende monitor-rapportage van VNG via waarstaatjegemeente.nl.
Voor iPgb: neem GGM PGB-Toekenning en Budgetuitputting over (inclusief koppeling aan Beschikte Voorziening met leveringsvorm PGB). Voor iWlz: aansluiten op aankomende Wlz-uitwerkingen vanuit het Zorginstituut. Beide opnemen in GIZO v0.2.
iPgb-buiten-scope betekent dat de huidige GIZO-conceptversie maar de helft van de gemeentelijke zorgrealiteit dekt. Voor de Hervormingsagenda Jeugd, waar PGB-budgetten een grote rol spelen, is dit niet houdbaar.
Wat dit oplevert
De acht quick wins kosten samen één à twee FTE jaarinzet bij het Zorginstituut en VNG Realisatie, plus drie werksessies met experts, plus vier pilots bij gemeenten. Geen nieuw programma; gebruik van bestaande structuren (GGM-gebruikersgroep, Pleio Kennisnetwerk, expertgroep, Ketenbureau, VNG kenniscentrum markt-overheid).
Wat het oplost:
- Voor gemeenten: één gegevensmodel-stack die Wmo-, Jeugd- en iEb-data eenduidig beschrijft, bruikbaar voor zowel berichtuitwisseling met aanbieders als voor het eigen datawarehouse.
- Voor zorgaanbieders: één conceptueel referentiemodel om hun ICT-systemen op af te stemmen, in plaats van twee.
- Voor leveranciers: een stabiele specificatie met release-discipline, in plaats van losse iStandaarden-uitbrengen die ze afzonderlijk moeten volgen.
- Voor de burger: snellere verwerking van een Wmo-aanvraag, jeugdhulp die over gemeentegrenzen heen werkt, minder dubbele uitvraag.
Het is geen technisch probleem en geen budgettair probleem. Het is een afstemmingsprobleem tussen twee partijen die elkaar al kennen — Zorginstituut, VNG Realisatie, GGM-gebruikersgroep, Ketenbureau. Een hackathon kan de eerste twee quick wins (browseerbare GIZO + open mapping-tabel) al binnen één weekend laten zien werken. De andere zes zijn binnen 12 maanden haalbaar mits er één partij is die zegt: "wij houden de regie op de afstemming, niet incidenteel maar structureel". Dat is wat hier ontbreekt en wat deze hackathon op de agenda kan zetten.